وظایف تکنولوژیست رادیولوژی در حفاظت پرتویی تاریخ : پنجشنبه، 12 دي ماه ، 1387
موضوع : فایل جدید




مطلبی در باره وظایف تکنولوژیست رادیولوژی در حفاظت پرتویی به بخش دانلود افزوده شد.


تنظیم و گردآوری:

علی طریقت نیا (کارشناس رادیولوژی)

سلمان عبدی (کارشناس رادیولوژی)

ويرايش :

محمد علي اوچي کارشناس ارشد آناتومی

با همکاری گروه کارشناسی رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تبریز

واحدآموزش بیمارستان عالی نسب تبریز

8 نوامبر مصادف با 17 آبان،روز جـهانی رادیـولـوژی

هدف از تهیه این متن فراهم آوردن اطلاعات و روش های جدید به منظور حفاظت در برابر اشعه برای خود، بیمار و دیگران و ایجاد علاقه برای کارکنان رادیولوژی در جهت اعمال حفاظت پرتوی می باشد. برنامه های حفاظت در برابر اشعه بر مبنای یک فلسفه ساده [1]ALARA است که معنی آن کیفیت بالای آزمون با مخاطره کم است. سه اصل مهم در حفاظت پرتویی زمان، حفاظ و فاصله است. البته لازمه عمل به حفاظت، داشتن دانش کافی و انگیزه بالا می باشد. فیزیک بهداشت: علمی است که اولویت آن؛ حفاظت بیماران، افراد شاغل و کل افراد جامعه در برابر اشعه می باشد. مسئول فیزیک بهداشت: فردی است باتجربه و با تحصیلات کارشناسی و یا بالاتر در رشته رادیولوژی که در امر حفاظت پرتوئی باید به عنوان کانون اطلاعات بخش باشد. وظایف مسئول فیزیک بهداشت: این وظایف شامل مطالعه مقررات و آیین نامه های سازمان انرژی اتمی، وزارت بهداشت و ارائه روش های کاهش مخاطره اشعه، آموزش حفاظت در برابر اشعه کارکنان بخش ها و زیر مجموعه آنها، شرکت در مانیتورینگ محیط، سرب کوبی و تهیه حفاظ ها و دستورالعمل استفاده از آنها و موارد مربوطه است کمیته ایمنی تشعشع: به دلیل اهمیت موضوع و جدیت در امر حفاظت، تشکیل کمیته ایمنی تشعشع به جای مسئول فیزیک بهداشت درسطح بیمارستانی ضروری است. این کمیته متشکل از سرپرست حفاظت پرتوئی، مشاور حفاظت پرتوئی، افسر ایمنی اشعه، مسئولین بخش ها و کارشناسان خبره بخش رادیولوژی می باشد. سرپرست حفاظت پرتوئی (RPS): به عنوان رئیس کانون اطلاعات حفاظت در برابر اشعه می باشد. مشاور حفاظت پرتوئی (:(RPA مسئول توصیه های عمومی در زمینه ایمنی پرتوئی و ارائه مشورت به RPS می باشد. افسر ایمنی اشعه(RSO): ارائه دهنده گزارش به RPA و مسئول نظارت مستمر بر تمامی بخش هایی که درآنها پرتوهای یونیزان وجود دارد می باشد. رادیولوژیست: پزشک متخصص در رشته رادیولوژی می باشد که کار تفسیر کلیشه های رادیولوژی و نظارت بر کار تکنولوژیست ها را بر عهده دارد مختلف را برعهده دارد. تکنولوژیست: فردی است با تحصیلات فوق دیپلم تا فوق لیسانس که موظف به تهیه تصاویر از بیماران با بالاترین کیفیت و کمترین دوز جذبی به بیماران می باشد وظیفه تکنولوژیست: تهیه کلیشه با حداکثر اطلاعات و با کمترین میزان دُز ممکن به بیماران موارد گوناگون و متعددی جهت کاهش تابش گیری از بیمار دراختیار تکنولوژیست می باشد که این موارد شامل: ·         انتخاب شرایط: استفاده ازKV  بالا (البته KV نباید آنقدر بالا باشد که کیفیت تصویر را تحت شعاع قراردهد). مثلاً تابش با شرایط 90 KV = و 36 mAs=در مقایسه با تابش با شرایط 76KV= و 75 mAs=موجب کاهش دُز جذبی گنادها در مردان به میزان 32% و در خانم ها به میزان 32% درصد می شود. ·         فولی یا اسکرین ها (صفحات تشدید کننده): استفاده از فولی های با سرعت بالا به عنوان مثال استفاده از فولی با سرعت 400 به جای فولی با سرعت 200 میزان دُز جذبی پوست را 20 تا 50 درصد کاهش می دهد. ·         فیلم: استفاده از فیلم های با حساسیت بالا موجب کاهش دُز جذبی بیمار می گردد؛ ضمن اینکه فولی و فیلم باید با هم تطابق داشته باشند. ·         کاست: با انتخاب کاست هائی با رویه فیبر کربنی به جای کاست هایی با رویه آلومینیومی میزان دُز تابشی اشعه را به میزان 40% کاهش می یابد. ·         گرید یا شبکه: انتخاب گرید با نسبت مناسب در میزان دُز تابشی تاثیرگذار است و در مواردی از قبیل رادیوگرافی از کودکان و عضوهای با ضخامت کم نباید از گرید استفاده شود. ·         استفاده از FFD بالا و به کار بردن تکنیک Airgap (افزایش فاصله بین شیء و گیرنده تصویر) ·         استفاده از وسایل کمکی جهت ثابت نگه داشتن بیمار به جای همراه بیمار موقع تابش اشعه فرد نگهدارنده بیمار باید تا حد ممکن مذکر و مسن بوده و در زاویه 90 درجه نسبت به اشعه اولیه قرار گیرد؛ ضمن اینکه باید از روپوش سربی استفاده نماید. ·         وضعیت نما: استفاده از نمای PA جمجمه به جای AP، تابش عدسی چشم را به میزان 95% کاهش می دهد. در بیماران اسکولیوز با درخواست مهره های پشتی و کمری استفاده از نمای PA به جای نمای AP تابش پستان ها را تا 99% کاهش می دهد. گرافی سینه به صورت  PAدر مقایسه با AP در موارد ذیل ارجحیت دارد: کاهش پرتوگیری استخوان جناغ، کیفیت بالاتر تصویر به دلیل کنار رفتن استخوان های اسکاپولا و تصویر واقعی تر قلب (به علت بزرگنمایی کمتر).  در رادیوگرافی از بخش ماستوئید استخوان تمپورال نمای استنورس (Stenvers) بر نمای ارسلین (Arselin) ارجحیت دارد (به علت کاهش دوز جذبی چشم بیمار). ·         در رادیوگرافی از ریه با استفاده از دستگاه های فتوسل دار، اگر سانتر اشعه روی مهره T6 به جای مهره T4 تنظیم شود باعث کاهش دُز تابش اشعه و بالا رفتن کیفیت تصویر می شود. ·         کاهش و محدود کردن اندازه میدان تابش به سطح مورد نظر؛ به طور مثال کاهش سایز میدان تابش در گرافی از کمر از 10×8 سانتیمتر به 6×6 سانتیمتر، موجب کاهش دُز جذبی بیمار به میزان 50% می شود. ·         درستی درخواست ها از نظر مشخصات فردی، ناحیه مورد نظر، مشخص کردن عضو از نظر چپ و راست بودن باید به دقت بررسی شوند. ·         توجیه بیمار و برقراری ارتباط با وی. این گزینه در مواردی تا 15 دقیقه صرفه جوئی در وقت (به علت عدم تکرار) را موجب می شود. ·         همکاری دو تکنولوژیست در کنار یکدیگر در امر پوزیشن دهی و انتخاب شرایط در انجام برخی رادیوگرافی ها مفید است و از تکرار رادیوگرافی ها می کاهد. ·         کنترل کیفی دستگاه های رادیولوژی در حفاظت پرتوئی بیماران موثر می باشد. به این صورت که با بررسی عملکرد دوره ای دستگاه ها، کالیبراسیون، تعمیر و نگهداری پروسسور می توان دُز جذبی بیماران را کاهش داد. طبق بررسی های به عمل آمده، شرایط اعمالی یک سوم دستگاه های فلوروسکوپی در یک دوره یکساله تا 100% تغییر می کند و یا کاهش عملکرد قدرت داروی ظهور و ثبوت منجر به افزایش دُز تا سه برابر شده است. به همین دلیل در کشوری مانند آمریکا به خاطر عدم گزارش خرابی دستگاه ها از سوی تکنولوژیست جریمه ای در حدود 15000 دلار اخذ می شود. ·         یادداشت شرایط تکنیکی روی کلیشه های پرتابل مخصوصاً در گرافی هایی که شرایط ویژه می طلبند و ممکن است باعث تکرار کلیشه گردند، باعث کاهش دُز بیمار میشوند. ·         آشنایی تکنولوژیست با تفسیر فیلم باعث کیفیت بالای تصاویر و حفاظت بیمار در برابر اشعه می شود. ·         بررسی عوامل دخیل در گرافی های تکراری: در اروپا و امریکا میزان گرافی های تکراری در حدود 4 تا 15 درصد است که در این موارد بیشترین تکرارها شامل مهره های پشتی و کمری و سینه می باشد. در مطالعه ای دیگر میزان تکرار گرافی ها در حدود 8% اعلام شده که از این مقدار 50% به علت شرایط بد تکنیکی، 30% به علت پوزیشن دهی غلط بیمار و مابقی موارد به علت توجیه نشدن بیمار، حرکت بیمار و ظهور و ثبوت نادرست می باشد. ·         استفاده از حفاظ ها: حفاظ ها وسایلی هستند که برای حفاظت خود، بیمار و همراهان بیمار به کار برده می شوند این حفاظ ها باید استاندارد و شناسنامه دار بوده و باید بر تمام افراد بکار برده شود

حفاظ ها عبارتند از:

  1. روپوش سربی: روپوش سربی به طور متوسط باعث حفاظت از مغز استخوان به میزان 75 تا 80% می شود.
  2. حفاظ  گنادها: در محدوده کمتر از 5 سانتی متر فاصله گنادها از شعاع اولیه اشعه حفاظ گنادها حتماً باید استفاده شود مگر اینکه در کیفیت تصویر اختلال ایجاد نماید.
  3. حفاظ تیروئید: دومین تابش اشعه به بدن پرتوکاران مربوط به ناحیه تیروئید می باشد که در استفاده از حفاظ ها 90% دُز جذبی این ناحیه کاهش می یابد.
  4. عینک سربی: باعث کاهش دُز جذبی چشم ها به میزان 98% می شود.
5.     حفاظ سربی مخصوص صورت، پاراوان سربی و... از لوازم حفاظتی دیگر می باشند.

 

برای دیدن ادامه مطلب فایل را دانلود کنید:

وظایف تکنولوژیست رادیولوژی در حفاظت پرتویی

پسورد فایل زیپ: www.medrad.ir






منبع این مقاله : سایت جامع مهندسي هسته اي و پرتوپزشكي
http://www.medrad.ir/

آدرس این مطلب :
http://www.medrad.ir//modules.php?name=News&file=article&sid=74